SatKurier: Globo z tunerami Opticum X402p/X403p

Firma Globo Polska wprowadziła do oferty kolejne nowości – w kwietniu na rynek trafiły dwa modele odbiorników cyfrowych HD, oznaczone jako X402p i X403p. Różnica między nimi, to jedynie obecność portu Ethernet w X403p – oprócz tego wygląd i pozostałe wyposażenie, a także oprogramowanie są identyczne. W związku z tym redakcja SAT Kuriera skupiła się nad tunerem Opticum X403p.

WYGLĄD I WYPOSAŻENIE

Opticum X402p i X403p są oferowane w czarnym kolorze obudowy. Na panelu przednim znajduje się czteropozycyjny wyświetlacz LED w kolorze zielonym. Dalej umieszczono dwie diody LED – zieloną i czerwoną – święcące w zależności od trybu (obecność sygnału podczas pracy/czuwanie). W części centralnej są klawisze: Standby/On, Menu, OK i kursory. Po prawej, pod klapką mamy czytnik kart, fabrycznie obsługujący system Conax (ale po zmianie oprogramowania może działać jako wielosystemowy) i jedno gniazdo Common Interface.

Panel tylny, mimo niewielkich rozmiarów odbiornika, jest dobrze wyposażony. Mamy tu: wejście antenowe LNB z przelotką do kolejnego odbiornika, 4x RCA (Video – CVBS, Audio L+P, S/PDiF), gniazdo SCART, porty USB i RS-232, wyjście HDMI, dodatkowy RCA (0/12V, 50mA). Model x403p, jak już wspomniano, posiada także gniazdo Ethernet.

Pilot zdalnego sterowania łudząco przypomina ten, znany już z innego modelu Globo Polska – Opticuma 7300. To nie koniec podobieństw do 7300 (i kilku innych starszych modeli tego producenta).

Oprócz tego z odbiornikiem dostarczana jest rozbudowana, polskojęzyczna instrukcja obsługi.


INSTALACJA

Fabryczne oprogramowanie jest wyposażone w gotową listę główną poukładaną na potrzeby posiadaczy kart Telewizji na Kartę (co jest zrozumiałe – jest czytnik Conax), a oprócz tego producent przygotował trzy listy ulubionych: TNK, Cyfra+ i Cyfrowy Polsat. Każdy odbiornik jest już w ten sposób przygotowany, więc po podłączeniu nie ma jako takiej instalacji. Po uruchomieniu, jeśli tylko dostarczono sygnał satelitarny – powinien pojawić się obraz. Konfiguracja jest przygotowana pod standardowy, najpopularniejszy w Polsce układ dwóch konwerterów zezujących lub monoblock, z Hot Bird-em (13,0°E) na porcie 1, a Astrą (19,2°E) na porcie 2. Jeśli posiadany zestaw antenowy różni się od tego schematu – pozostaje zajrzeć do menu głównego do kategorii Instalacja. Wewnątrz do wyboru są dwie opcje: Instaluj kanały satelitarne oraz Instalacja automatyczna.

Instalacja automatyczna to proces bezobsługowy. Odbiornik samodzielnie próbuje określić, czy w instalacji znajduje się przełącznik DiSEqC, a także przypisać porty do satelitów, następnie dokonuje skanowania zgodnie z listą transponderów zapisaną w pamięci odbiornika. Jedyne, co użytkownik musi zrobić, to wybrać OK po zakończeniu całego procesu. Oczywiście wysoka automatyzacja ma swoje plusy i minusy. Dobra strona to możliwość skonfigurowania odbiornika bez posiadania jakiejkolwiek wiedzy z zakresu techniki satelitarnej. Minus, to kwestia skuteczności określenia portów DiSEqC. Podczas testów na układzie Hot Bird (port 1) i Astra (port 2) odbiornik przypisał także port 3 (Hot Bird) i port 4 (tu... Eutelsat W3A – oczywiście niedostępny w wykonanej testowej instalacji). Mimo tego podstawowe założenia udało się spełnić – port 1 i 2 zostały określone zgodnie ze stanem prawdziwym, więc cały system sprawuje się perfekcyjnie i kto nie czuje się na siłach samodzielnie konfigurować bardziej zaawansowanych opcji, pojęcie DiSEqC jest mu obce – powinien wybrać Instalację automatyczną.

Instaluj kanały satelitarne daje większe możliwości i ta opcja przeznaczona jest dla nieco bardziej zaawansowanych użytkowników (choć i tu ukryto drobne ułatwienia i usprawnienia). Aby przeprowadzić konfigurację – wskazujemy satelitę (nazwę), do którego mamy dostęp, a następnie modyfikujemy zgodnie z zapotrzebowaniem kolejne opcje: Typ konwertera (Uniwersalny, Standard lub Użytkownika z opcją wyboru wartości LOF dla dolnego i górnego pasma), Numer TP (tu najlepiej wskazać sprawdzoną, pewną częstotliwość, co do której wiemy, że jest aktywna, jak jeden z transponderów polskich platform), DiSEqC (port przełącznika – o ile posiadamy taki w instalacji, wspierane są przełączniki do 16 portów), Pozycjoner (aktywacja DiSEqC 1.2 lub USALS, za pomocą OK wchodzimy do dalszej konfiguracji obrotu), 0/12V (stan napięcia 0/12V), Polaryzacja (Auto, ale można wskazać jedną, dezaktywując w ten sposób skanowanie przeciwnej, w praktyce chodzi o aktywację przełączania 13/18V lub wskazanie jednej stałej wartości, w 99,9% zastosowane ma tu być Auto), Tone Burst (aktywacja sygnałów Tone Burst – dla starszych przełączników, sprzed okresu DiSEqC) i Zasilanie konwertera (jeśli chcemy cokolwiek odebrać z wybranego satelity – musi być włączone). Stale mamy podgląd na poziom i jakość z wcześniej wskazanego transpondera, więc jeśli wszystko udało się ustawić poprawnie, a sama antena także skierowana jest prawidłowo, to powinniśmy zobaczyć wskazania.

W razie potrzeby zagubionych może „poratować” niebieski klawisz pilota zdalnego sterowania. Jest to funkcja Auto DiSEqC, która podobnie jak w Instalacji automatycznej podejmie próbę przypisania portów do poszczególnych satelitów, ale nie przejdzie dalej do skanowania – zatrzyma się po uzyskaniu wyników. Pozostałe kolorowe klawisze uruchamiają różne tryby skanowania. Czerwony, to wyszukiwanie wszystkich kanałów z wybranego satelity. Przed rozpoczęciem pojawi się jeszcze zapytanie o Tryb szukania (Wszystkie kanały lub tylko niekodowane), Typ programu (TV + Radio, tylko TV lub tylko Radio), Typ skanowania (ręczne lub Blind Scan – sam Blind Scan uruchamiamy białym klawiszem) i NIT (wyszukiwanie wg sieci – domyślnie włączone). OK rozpoczyna proces. Zielony klawisz to skanowanie jednej częstotliwości, wskazanej w polu Numer TP, biały – wspomniany Blind Scan, w wersji dość uproszczonej, bo bez żadnej konfiguracji. Blind Scan to sposób automatycznego skanowania satelity bez listy transponderów. Zwykle opcja ta jest dostępna w drogich modelach odbiorników, więc cieszy pojawienie się Blind Scanu w sprzęcie dostępnym także w przystępnej cenie.

Pod żółtym klawiszem kryje się edycja transponderów – dość dobrze rozwiązana, choć szkoda, że bez sortowania transponderów wg wartości częstotliwości. Możliwa jest edycja parametrów już zapisanych w pamięci, dodawanie nowych (odbiornik ostrzega przed dodaniem już istniejącego wpisu i przełącza się na niego, więc nie ma ryzyka powstania dubli), usuwanie pojedynczego lub wszystkich parametrów dla danej pozycji satelitarnej, a także uruchamianie skanowania wskazanego transpondera. Warto zwrócić uwagę, że w oknie edycji odbiornik potrzebuje wyłącznie częstotliwość, wartość Symbol Rate i polaryzację. Opticum X402p/X403p nie potrzebuje FEC, ani informacji o standardzie DVB-S/S2 i modulacji (nie wspominając o statusie funkcji Pilot). Jest tak za sprawą zaawansowanego demodulatora, który wszystkie te „dodatkowe” dane dobierze automatycznie, w sposób transparentny dla użytkownika. Z pewnością pomoże to mniej zaawansowanym użytkownikom, którzy mogliby mieć problemy z doborem dodatkowych danych. Tu edycja transponderów wymaga minimalnej wiedzy.

Wyszukanie kompletu kanałów z satelitów Hot Bird (13,0°E) zajmuje odbiornikowi niecałe 6 minut, ale prędkość skanowania nieco spada, gdy mamy już gotową listę – odbiornik porównuje wyniki ze stanem w pamięci, aby nie zapisywać dubli. Ponowna próba wyszukiwania – z listą już zapisaną – wymagała nieco więcej czasu, dokładnie 10 minut. Zapewne wraz ze wzrostem zajętości pamięci wyniki mogą się różnić.

Odbiornik wyszukuje wyłącznie kanały TV i Radiowe, skutecznie pomijając serwisy z danymi, więc lista powstała w wyniku skanowania jest pozbawiona wszelkich „śmieci”, nie przeznaczonych do oglądania.

KONFIGURACJA

Na wstępie, zanim przejdziemy do opisu menu głównego, warto odnotować, że układ jest bardzo zbliżony do modelu Opticum 7300 (i kilku innych Globo Polska). Jest to sprawdzone rozwiązanie i dobrze, że Globo Polska się tego trzyma. Jeśli ktokolwiek miał kiedyś odbiornik z takim wyglądem OSD, to poczuje się jak ryba w wodzie. Całe menu główne jest podzielone na 8 kategorii (w X402p – 7).

Pierwszą są Kanały. Wewnątrz znajdziemy Organizację kanałów i Organizację ulubionych. Pierwsza opcja otwiera edytor list kanałów. Pozwala on na przenoszenie, blokowanie, usuwanie i pomijanie kanałów, a także zmianę nazwy pojedynczych serwisów. Dla ułatwienia wbudowano wyszukiwarkę (wg nazwy) oraz są opcje pozwalające na zaznaczanie wszystkich serwisów, kanałów z jednej częstotliwości, odwracanie bieżącego wyboru oraz szybkie odznaczanie kanałów. Istnieje możliwość wyświetlania kanałów z określonej grupy (ulubione, satelity, określona litera alfabetu, wybrany operator lub system kodowania oraz serwisy HD), ale przy edycji powinno to służyć wyłącznie w celu ułatwienia odnalezienia określonego kanału, ponieważ jeśli będziemy dokonywać edycji w grupie, to na liście głównej zmiany będą wyglądać inaczej. Przykładowo jeśli na liście HD zamienimy miejscami CANAL+ Sport HD i CANAL+ Film HD (są tam na pozycjach 0001 i 0002), to na liście głównej także zamienią się miejscami (pozycja 0032 i 0034). Dzięki możliwości zaznaczania grup kanałów edycja przebiega niezwykle szybko, sam edytor jest wobec tego bardzo wygodny.

Edytor ulubionych jest jeszcze wygodniejszy, bo tu już o wiele łatwiej znaleźć zastosowanie dla grupowania. Jeśli szukamy wszystkich kanałów z Cyfry+, to wybieramy operatora CYFRA+ i dodajemy wszystko (zaznaczając wszystkie serwisy) do grupy ulubionych. Następnie dla operatorów TVN Grupa ITI oraz Cyfrowy Polsat wybieramy pojedyncze brakujące serwisy, będące wspólnymi dla operatorów. Przygotowanie listy ulubionych dla Cyfry+, korzystając z dostępnych udogodnień to dla mniej zaawansowanego użytkownika ok. 10 minut pracy. Oczywiście jest to tylko przykład, bo w praktyce lista ulubionych dla tej platformy jest już gotowa i nie ma potrzeby jej układać (przynajmniej na chwilę obecną – z czasem jednak, może się zdezaktualizować - jej aktualność zależy od tego, czy Globo będzie publikować jej nowe wersje i załączać ją w aktualizacjach oprogramowania).

Do dyspozycji są aż 32 listy ulubionych. Każdej można zmienić nazwę oraz przypisywać, usuwać i przenosić kanały – pojedynczo lub grupowo. Tu numeracja nie ma wpływu na listę główną. Jeden serwis może jednocześnie znajdować się w kilku grupach ulubionych, co w polskich warunkach jest istotne (kanał z jednego miejsca może być pobierany dla wielu platform jednocześnie).

Druga kategoria menu głównego to opisywana już Instalacja, natomiast dalej znajdują się Preferencje. Wewnątrz znajdziemy siedem podkategorii. Język odpowiada za ustawienia wersji OSD, pierwszej i drugiej preferowanej ścieżki audio, priorytetu fonii (wybierać język lub preferować AC3, nawet jeśli jest dostępna zwykła fonia stereo w preferowanej wersji) oraz wybrane wersje EPG, napisów ekranowych i teletekstu. Blokada Rodzicielska (standardowy PIN to: 0000) pozwala na aktywację blokady menu, kanałów oraz zmianę kodu). Ustawienia czasu to konfiguracja daty i godziny. Domyślnie dane te są pobierane automatyczne, z satelity z opcją zmiany offsetu UTC i aktywacji czasu letniego dla zegara. Możliwe jest przejście na konfigurację ręczną oraz dodatkowo wyłączenie pokazywania czasu na wyświetlaczu w trakcie pracy (wtedy będzie widać standardowo numer kanału). Dalej w Preferencjach znajduje się Timer. Do dyspozycji jest 16 zdarzeń, którymi mogą być: nagrywanie TV lub Radia, przełączenie na wybrany kanał TV lub Radio, a także wyświetlenie wiadomości na ekranie. Czynność może być wykonywana jednokrotnie, codziennie, co tydzień lub co miesiąc. Po zakończeniu odbiornik może zostać automatycznie wyłączony – jest ku temu stosowna opcja.

Dalej znajdują się Ustawienia Audio/Video – standardowo wybór rozdzielczości obrazu (HDMI), formatu (4:3LB, 4:3PS, 16:9, Auto), tryb pracy wyjścia wideo (RGB, CVBS), system RF i kanał RF (odbiornik nie ma modulatora – zbędne) i cyfrowe wyjście audio (do wyboru LPCM lub Auto). Pozostałe ustawienia zbierają wewnątrz cztery opcje: automatyczne wyświetlanie napisów ekranowych, (jeśli obecne), automatyczne wyłączanie odbiornika (ustawione na 3 godziny – wymóg prawny, można to dezaktywować), wyświetlacz w trybie czuwania (da się wyłączyć) i kontrola wyjścia Loop (przelotki konwerterowej – jej wyłączenie zmniejsza zużycie energii przez odbiornik). Na samym końcu menu Preferencje są Ustawienia OSD. Tu umieszczono konfigurację czasu wyświetlania bannera informacyjnego, jego pozycji (ciekawostka – może pokazywać się nie jak to zwykle bywa – u dołu, a u góry ekranu) i przeźroczystości OSD (wyłączona, 10%, 20%, 30% lub 40%). Jest tu też opcja przywracająca domyślne ustawienia OSD.

Kolejną kategorią menu jest System. Tu mamy informacje o aktualnie załadowanym oprogramowaniu (testy redakcyjne prowadzono na wersji 1.1.28 z 23 kwietnia br. z loaderem M3602B 1.1.3), przywracanie ustawień fabrycznych (całkowity reset wraz z załadowaniem oryginalnej firmowej listy lub usunięcie samych kanałów), aktualizację poprzez RS-232 (z odbiornika na odbiornik, możliwe wskazanie tylko określonego elementu do przesłania – samego oprogramowania, listy, czy nawet tła wyświetlanego przy odsłuchu stacji radiowych), aktualizację przez USB (na pendrive sformatowanym pod FAT/FAT32 musi znajdować się plik z oprogramowaniem, także da się wybrać określony element: soft, soft z listą, soft z listą i loaderem lub samą listę), a także kopiowanie na USB zawartości pamięci (oprogramowanie + lista, może być przydatne – później łatwo odtworzyć z takiej kopii odbiornik do określonego stanu, co więcej – taki plik da się też wgrywać przez RS-232).

Kolejne elementy menu głównego to: Karta i Moduł CI (wyświetla uprawnienia z w/w wejść, jeśli korzystamy z jakiejkolwiek oferty Pay TV), USB (Lista plików, Ustawienia zapisu, Informacje o dysku i Test prędkości USB – przyjrzymy się bliżej tej części menu przy opisie funkcji nagrywania), Gry (pozycje klasyczne: Tetris, Wąż i Othello) oraz w modelu X403p – dodatkowo Ethernet. W wymienionej jako ostatnia opcji znajdziemy Ustawienia sieci (dostępny DHCP, Aktualizacja oprogramowania przez HTTP (ręczna lub automatyczna) oraz przez FTP i przeglądarkę FTP. Opcje działają, ale póki co Globo Polska nie udostępniło w ten sposób plików z oprogramowaniem, więc nie ma z czego pobrać aktualizacji.

UŻYTKOWANIE I OPCJE DODATKOWE

Lista kanałów posiada stały podgląda na aktualnie oglądany kanał – wyświetlany w oknie po prawej stronie. Z poziomu listy można wywołać opcje grupowania znane z edycji kanałów, podejrzeć aktualnie trwającą pozycję programową (także dla innych kanałów bez konieczności przełączania, ale o ile EPG odbiornik wcześniej dla danego serwisu pobrał), uruchomić sortowanie (FTA-kodowane, alfabetycznie A-Z lub Z-A oraz wg blokady, proces sortowania jest odwracalny) lub wyszukiwanie wg nazwy. Dodatkowo pod żółtym klawiszem udostępniono menu Właściwości, spod którego da się wywołać podstawowe opcje edycyjne: dodawanie do/usuwanie z ulubionych, blokowanie, pomijanie, usuwanie i zmianę nazwy wybranego serwisu.

Oprócz pełnej listy można szybko wywołać listy ulubionych i satelitów oraz wyszukiwarkę kanałów – poprzez odpowiednie klawisze na pilocie zdalnego sterowania. Jest wbudowany Sleep Timer (120, 90, 60, 30, 10 minut). Biały klawisz pozwala na szybką zmianę rozdzielczości HDMI.

EPG, czyli przewodnik programowy, może wyświetlać ramówki kanałów do 7 dni, o ile nadawca tyle oferuje. W pewnych przypadkach (jak Cyfra+) na pobranie całego programu może być konieczne odczekanie kilku minut (z uwagi na ilość danych). W pełni obsługiwane są polskie znaki (oprócz EPG także w teletekście i napisach ekranowych). Oprócz EPG na szybko można podejrzeć bieżącą i kolejną pozycję programową poprzez pasek informacyjny wyświetlany klawiszem Info lub pokazujący się przy zmianie kanałów. Na nim pojawia się też pasek postępu informujący o tym, ile aktualnie trwającej audycji już upłynęło.

Oprócz wymienionych elementów dostępny jest jeszcze zoom (x2, x4, x6, x8, x12 i x16), ekran wyświetlający dodatkowe dane (m.in. PID-y, wywoływany przez 2x Info i czerwony) oraz pauza (bez USB jedynie zatrzymuje obraz, a po podłączeniu HDD – opcja jest powiązana z TimeShiftem).

Producent na stronie domowej udostępnia narzędzia do ładowania oprogramowania poprzez port RS-232 oraz edytor list kanałów AliEditor.

WSPÓŁPRACA Z KARTAMI I MODUŁAMI

Fabryczne oprogramowanie obsługuje wyłącznie karty w systemie dostępu warunkowego Conax. W Polsce w ten sposób zabezpieczana jest oferta Telewizji na Kartę i n, ale tylko ta pierwsza oferuje nie parowane karty. Z odbiornikami Opticum X402p/X403p pracuje poprawnie. Dekodowane są wszystkie kanały.

Z modułów Common Interface do testów w redakcji SAT Kuriera wybrano: AstonCrypt v2.23, PowerCAM Pro, CYFRA+ HD, Cyfrowy Polsat CI CAM, DiabloCAM 2, Conax Maximum CAM, Conax Neo CAM, Conax Smit CAM, TechniCrypt B2C BetaCrypt CC, Viaccess CI Maximum, Viaccess Smit, Viaccess TechniCrypt VA CAM, ZetaCAM, RealityCAM i DRE-Crypt (Tricolor).

Jedynie ten ostatni okazał się problematyczny – przy inicjalizacji kilkakrotnie się restartował (ale ostatecznie się uruchomił). Mając na uwadze jego znikomą popularność (żadną?) - nie powinniśmy obawiać się problemów we współpracy z modułami CI. Pozostałe działały poprawnie, dekodowały kanały z umieszczanych kart (Cyfra+, także przez splitter Clone+, Orange, kanały erotyczne, Telewizja na Kartę).

NAGRYWANIE

Testy zapisu prowadzono w redakcji SAT Kuriera na dysku twardym ARDATA DuoDisk 400GB. Zapewnia on wystarczającą prędkość zapisu (podczas testów nawet 182 Mbit/s). Opticum X402p/X403p posiada cztery progi prędkości zapisu. Jeśli pamięć/napęd zejdzie poniżej 20 Mbit/s – nie nagramy nic. Od 20 do 40 Mbit/s – rejestracja jednego kanału SD, bez funkcji timeshift. Od 40 do 60 Mbit/s – SD + timeshift, 60 - 120 Mbit/s – HD, a powyżej 120 Mbit/s – HD + timeshift.

PODSUMOWANIE

Odbiorniki Opticum X402p/X403p zapowiadają się niezwykle ciekawie. Przystępna cena sprawia, że warto poważnie rozważyć zakup. Za niewygórowane pieniądze dostajemy dopracowany odbiornik, ze sprawdzonymi rozwiązaniami w kwestii oprogramowania. Właśnie to jest przypuszczalnie największą zaletą nowych modeli – producent trzyma się dobrego software, stale je rozwijając. Nie ma więc miejsca na błędy w podstawowych funkcjonalnościach.

Z wad, które udało się dostrzec podczas testów – OSD momentami działa nieco opieszale. Redakcja SAT Kuriera dostała jednak zapewnienia producenta, który już pracuje nad udoskonaleniami w tym kierunku. Warto także odnotować, że wsparcie Globo Polska stoi na bardzo wysokim poziomie. Podczas testów w zaledwie kilkudniowym odstępie dostarczono do redakcji trzy aktualizacje eliminujące wszelkie dostrzeżone niedogodności.